YKS Edebiyat Konuları ve Konu Anlatımı
YKS Edebiyat konuları, Çözify'da 14 bölüm ve 77 durak olarak dizilidir. Bölümler MEB ünitelerini izler; sıra Edebiyat Bilgisi ve Giriş ile açılır, Dünya Edebiyatı ile kapanır. Ders AYT bloğunda tek parça hâlinde durur. Bir durak, tek oturuşta bitirilecek kadar dar tutulmuş bir konu parçasıdır. Bir durağın içinde önce kısa bir konu anlatımı, sonra dokunup çevrilen hafıza kartları, en sonda karışık soru tipli bir test bulunur. Ders bütününde 1.155 soru ve 1.155 kart vardır. Durakların 76 tanesi doğrudan bir MEB kazanımına bağlıdır, yani okulda gördüğün üniteyi aynı adla bulursun.
AYT Edebiyat bölümleri
Çözify'da Edebiyat bölümleri kronolojiyi izler, ama sıraya iki teknik grup önden girer. Önce edebiyatın kendi terimleri, şiir bilgisi ve söz sanatları gelir; bunlar sonraki bütün dönemlerde kullanılacak alettir. Ardından İslamiyet öncesinden Cumhuriyet dönemine uzanan dönem sırası başlar. Tür bilgisi ile Dünya Edebiyatı ise en sonda, biriken örneklerin üstüne oturur. Aşağıdaki tabloda her bölümün durak sayısı yazılıdır.
| Bölüm | Durak |
|---|---|
| Edebiyat Bilgisi ve Giriş | 4 |
| Şiir Bilgisi ve Ahenk | 7 |
| Söz Sanatları | 6 |
| İslamiyet Öncesi ve Geçiş Dönemi | 5 |
| Halk Edebiyatı | 7 |
| Divan Edebiyatı | 10 |
| Batı Edebiyat Akımları | 6 |
| Tanzimat Edebiyatı | 4 |
| Servetifünun ve Fecriati | 3 |
| Millî Edebiyat | 3 |
| Cumhuriyet Dönemi Şiiri | 7 |
| Cumhuriyet Dönemi Roman ve Hikâye | 5 |
| Tür Bilgisi ve Öğretici Metinler | 8 |
| Dünya Edebiyatı | 2 |
Edebiyat dersine nasıl çalışılır?
nazım biçimi ile nazım türünü ayrı tut
Halk Edebiyatı ve Divan Edebiyatı bölümlerinde en çok karışan şey biçim ile tür ayrımıdır. Nazım biçimi sayfada görünendir: nazım birimi, ölçü ve kafiye düzeni. Nazım türü ise konudur. Koşma bir biçimdir, güzelleme onun türüdür; gazel biçimdir, tevhit türdür. Aynı ayrım Divan Edebiyatı'nda kaside ve mesnevi için de kurulur. Bu iki bölümü çalışırken her adı iki sütuna yaz, birine biçim özelliğini, ötekine konuyu koy. Sınavda soru çoğu kez tam bu ayrımın üstünden gelir.
söz sanatını tanımından değil dizeden tanı
Söz Sanatları bölümünde tanım ezberi tek başına yetmez, çünkü soru sana bir beyit verip sanatı bulmanı ister. Teşbihin dört ögesinden kaçının düştüğünü, geriye benzeyenin mi benzetilenin mi kaldığını görmeden istiareyi teşbihten ayıramazsın. Mecazımürsel ile kinayeyi karıştırmamak için parça bütün, sanatçı eser, yer insan ilişkilerini örnekle sabitle. Her sanat için aklında iki dize tut; tanımı unutsan bile o dize seni doğru şıkka götürür. Bu bölümü Cumhuriyet Dönemi Şiiri'ne geçmeden önce bir kez daha aç.
dönem sırasını dil anlayışıyla birlikte oturt
Tanzimat, Servetifünun, Fecriati, Millî Edebiyat ve Cumhuriyet dönemleri sınavda çoğunlukla yer değiştirerek sorulur. Bir sanatçının hangi dönemde durduğunu bilmek, o dönemin dil anlayışını da bilmek demektir. Sade dil mi ağır dil mi, hece mi aruz mu, toplum için sanat mı sanat için sanat mı: bu üç soruyu her dönemin başına yaz. Duraklar sırayla açıldığı için bir dönemi bitirmeden ötekine geçme, yoksa dönemler birbirinin üstüne biner.
akım ile eseri tek listede tut
Batı Edebiyat Akımları bölümü tek başına çalışılınca havada kalır, çünkü akımın karşılığı Türk edebiyatındaki eserdir. Romantizmin, realizmin ve natüralizmin ilkelerini okurken hemen yanına o ilkeyi taşıyan romanı yaz. Akımların çıkış sırası da işe yarar; hangi akımın hangisine tepki olarak doğduğunu bilirsen ilkeleri karıştırmazsın. Cumhuriyet Dönemi Roman ve Hikâye bölümüne geldiğinde aynı listeyi genişlet: eser, yazar, akım ve anlatıcı bakış açısı yan yana dursun.
Çözify Edebiyat dersinde ne sunuyor?
Çözify'da Edebiyat, harita ekranında yukarıdan aşağıya inen bir yol olarak görünür. Biten durak ışır, sıradaki turuncu durur, sonrakiler kapalıdır; böylece Divan Edebiyatı'na Halk Edebiyatı bitmeden girilmez. Her durakta konu anlatımı üç parçadır: tanım, sebep sonuç bağı ve örnek. Ardından hafıza kartları gelir; bu derste kartlar çoğunlukla sanatçı, eser ve terim eşleştirmesi taşır. Testte boşluk doldurma, doğru yanlış ve çoktan seçmeli sorular karışık gelir. Cevaptan sonra açıklama kelime kelime belirir, yani yanlış işaretlediğin söz sanatının neden o olmadığını orada okursun. Haftalık not hangi bölümde takıldığını ayrıca çıkarır. Ring bölümünde Edebiyat'ı seçip başka oyuncularla karşılaşabilirsin.
Edebiyat hakkında sık sorulanlar
YKS Edebiyat konuları nelerdir?
YKS Edebiyat konuları edebiyat bilgisi, şiir bilgisi ve ahenk, söz sanatları, İslamiyet öncesi ve geçiş dönemi, halk edebiyatı, divan edebiyatı, batı edebiyat akımları, Tanzimat, Servetifünun ve Fecriati, Millî Edebiyat, Cumhuriyet dönemi şiiri ile roman ve hikâyesi, tür bilgisi ve dünya edebiyatı başlıklarından oluşur. Çözify bu başlıkları 14 bölüme ve 77 durağa ayırır.
Çözify'da Edebiyat kaç bölümden oluşuyor?
Çözify'da Edebiyat 14 bölüme ayrılır ve toplam 77 durak içerir. Bölümler MEB ünitelerini izlediği için okuldaki ünite adlarıyla aynıdır. Durak sayısı bölümden bölüme değişir; dönem bölümleri daha kısa, halk ve divan edebiyatı bölümleri daha uzundur. Ders bütününde 1.155 soru ve 1.155 hafıza kartı bulunur.
Edebiyat çalışmaya hangi konudan başlanır?
Edebiyat çalışmaya edebiyat bilgisi ve giriş bölümünden başlanır, çünkü sonraki bütün dönemler o terimlerle anlatılır. Ardından şiir bilgisi ve söz sanatları gelir; nazım birimi, ölçü ve kafiye bilinmeden halk ve divan şiiri okunmaz. Çözify'da duraklar sırayla açıldığı için bu sıra zaten korunur.
AYT Edebiyat'ın en zorlayıcı bölümü hangisi?
Divan edebiyatı çoğu öğrenciye en zorlayıcı bölüm gelir, çünkü hem ağır bir dil hem de kalabalık bir nazım biçimi listesi taşır. Gazel, kaside, mesnevi, rubai ve murabba biçimlerini beyit sayısı, kafiye düzeni ve konu üçlüsüyle ayırmak gerekir. Söz sanatları bölümü de dizede tanıma istediği için ezberle geçilmez.
TYT'de edebiyat sorusu çıkar mı?
TYT'de ayrı bir edebiyat testi yoktur; edebiyat soruları AYT'nin Türk Dili ve Edebiyatı testinde çıkar. Şiir bilgisi, söz sanatları ve edebî dönemler gibi başlıklar yalnız bu testte sorulur. Çözify'da Edebiyat da bu yüzden AYT bloğunda durur. Sözel ve eşit ağırlık öğrencileri için ağırlığı yüksek bir derstir.
Edebiyat konu anlatımı uygulamadan çalışılır mı?
Evet, Çözify'da Edebiyat duraklarının her biri kendi konu anlatımını içerir. Anlatım üç parçadır: tanım, sebep sonuç bağı ve örnek. Uzun sayfa yerine tek oturuşluk parçalar hâlinde okunur, hemen ardından hafıza kartları ve açıklamalı test gelir. Cevaptan sonra açıklama kelime kelime belirir.
YKS tarafındaki öteki dersler
Edebiyat dışında YKS tarafında 9 ders daha var; her birinin bölüm listesi ve durak sayısı kendi sayfasında yazılıdır.
iPhone ve iPad'de ücretsiz. Android yakında.