KPSS Türkçe Konuları ve Genel Yetenek Sözel Bölümü

KPSS Türkçe, ÖSYM kılavuzunda Genel Yetenek testinin Sözel Bölümü diye geçen kısmın Çözify'daki adıdır; Türkçe sözcüğü kılavuzlarda hiç geçmez. Kılavuz Sözel Bölüme Genel Yetenek testinin yaklaşık yüzde 50'sini ayırır ve kapsamını sözel akıl yürütme, dil bilgisi ve yazım kuralları olarak yazar. Çözify'da KPSS Türkçe bugün 2 bölüm ve 7 durak hâlinde çalışılır; derste 105 soru ile 70 hafıza kartı bulunur. Harita sözcük düzeyinden başlar ve ilk bölümleri Sözcükte Anlam ile Cümlede Anlam'dır. Her durak birbirine yakın birkaç anlam becerisini bir arada işler ve tek oturuşta biter.

KPSS Türkçe bölümleri

Aşağıdaki tablo, KPSS Türkçe haritasında açılmış bölümleri ve her bölümün kaç durak tuttuğunu gösterir. Sözcükte Anlam bölümü gerçek ve mecaz anlamı, sözcükler arasındaki ilişkileri, deyim ve atasözlerini, boşluğa uygun sözcük ve söz öbeği seçimini işler. Cümlede Anlam bölümü cümle yorumuna, anlamca yakın cümlelere, cümledeki anlam ilişkilerine ve yargının niteliğine, numaralı cümlelerin işlevine, kesin çıkarıma ve örtük anlama geçer. Sıra küçük birimden büyüğe doğru kuruldu, çünkü cümle sorusu sözcüğü, paragraf sorusu da cümleyi doğru okumayı ister.

Türkçe dersine nasıl çalışılır?

soru kökündeki kalıbı önce tanı

KPSS sözel sorularında kök, aranan şeyi kalıplaşmış ifadelerle söyler: parçada asıl anlatılmak istenen, parçadan çıkarılabilecek yargı ya da parçada değinilmeyen düşünce gibi. Parçayı okumaya başlamadan önce kökü oku ve hangi kalıbın sorulduğunu kendine söyle. Ana düşünce sorusunda parçanın bütününe, çıkarım sorusunda tek tek cümlelere bakarsın. Olumsuz köklerde göz ilk doğru görünen şıkta durmaya meyillidir, bu yüzden şıkları sonuna kadar oku. Yanlış yaptığın her soruda kökün hangi kalıba girdiğini not etmek, aynı tuzağa ikinci kez düşmeni zorlaştırır.

sözcüğün anlamını cümlesinde sına

Sözcükte anlam soruları sözlük ezberinden çok, sözcüğün o cümlede yüklendiği anlamı ölçer. Bir sözcüğün gerçek, mecaz ya da terim anlamında kullanıldığını cümlenin kendisinden çıkar; aynı sözcüğü başka bir cümleye taşıdığında anlamın değişip değişmediğine bak. Deyimde sözcüklerin tek tek anlamı çoğu zaman yol göstermez, deyimin bütünü ne söylüyorsa cevap odur. Atasözünde ise ortak sözcüklere değil, atasözünün bildirdiği yargının parçadaki durumla örtüşmesine bakmak şıkları hızla eler. Hafıza kartları bu ayrımları kısa sorularla tekrar ettirir.

kesin çıkarımı yorumdan ayır

Cümlede anlam sorularının bir bölümü, cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargıyı ister. Kesin çıkarım, cümlede dayanağı açıkça bulunan sonuçtur; senin bilginle ya da bir olasılıkla tamamlanan yorum değildir. Bir şıkkı işaretlemeden önce onun cümledeki hangi sözcüğe dayandığını göstermeye çalış, gösteremiyorsan o şık yorumdur. Örtük anlam sorularında ölçüt değişir: bu kez cümlenin açıkça söylemeyip sözcükleriyle sezdirdiği yargı aranır. Çözify'da bu iki tür, aynı durağın iki ayrı anlatım parçasında yan yana durur.

dil bilgisi ve yazımı ayrı bir hatta yürüt

Kılavuz Sözel Bölümün kapsamına sözel akıl yürütmenin yanında dil bilgisini ve yazım kurallarını da açıkça yazar. Eski kitapçıklarda ses ve yapı bilgisinden cümle bilgisine, anlatım bozukluklarından noktalamaya kadar kural soruları da görülür. Anlam soruları her gün çalışılırken bu kural başlıkları haftada birkaç kez kısa tekrarlarla taşınabilir. Yazımda kuralın metnini değil, kuralın işlediği örneği hatırla. Sözel mantık sorularında verilenleri bir tabloya döküp her koşulu tek tek işaretlemek, akılda tutmaya çalışmaktan güvenlidir.

Çözify Türkçe dersinde ne sunuyor?

KPSS Türkçe Çözify'da 7 durağa bölünür; bu duraklara 105 soru ve 70 kart dağılmıştır. Durağın başındaki anlatım üç kısa parçadır; ardından gelen kartlar terimleri ve ayrımları tazeler. Testte boşluk doldurma, doğru yanlış ve çoktan seçmeli sorular bir arada gelir; boşluk ve çoktan seçmeli sorularda dört şık vardır ve her cevaptan sonra açıklamayı tek dokunuşla açabilirsin. Soru parçaları KPSS için özgün yazılır, ÖSYM'nin çıkmış sorularından yalnız kalıp örnek alınır. Haritada bir durağı bitirdiğinde sıradaki açılır. Günlük plan dersleri seçerken kılavuzdaki yaklaşık ağırlıkları hesaba katar ve bu tabloda Türkçe, en yüksek paylı iki dersten biridir.

Türkçe hakkında sık sorulanlar

KPSS Türkçe konuları nelerdir?

KPSS kılavuzunda Türkçe adı geçmez; bu dersin karşılığı Genel Yetenek testinin Sözel Bölümüdür ve kılavuz kapsamını sözel akıl yürütme, dil bilgisi ve yazım kuralları olarak sayar. ÖSYM'nin kamuya açtığı eski kitapçıklardaki sorular şu başlıklara dağılır: sözcükte anlam, cümlede anlam, paragrafta anlam, paragrafın yapısı, anlatım biçimleri, ses bilgisi, yapı bilgisi, sözcük türleri, fiiller, cümle bilgisi, anlatım bozuklukları, yazım kuralları, noktalama ve sözel mantık.

KPSS'de Türkçe kaç soru çıkar?

ÖSYM kılavuzu Türkçe için ayrı bir soru sayısı yazmaz. Kılavuzda yazan, Genel Yetenek testinin yaklaşık yarısının Sözel Bölüme ait olduğudur; Genel Yetenek testi ise 60 sorudur. Ders adıyla dolaşan kesin sayılar kılavuzda yer almaz. Hazırlıkta bilmen gereken şu: sözel taraf Genel Yetenek sorularının kabaca yarısıdır ve Lisans, Ön Lisans, Ortaöğretim kılavuzlarında aynı biçimde tanımlanır.

KPSS Türkçe'ye hangi konudan başlanır?

KPSS Türkçe'ye sözcükte anlamdan başlamak sağlam bir yoldur, çünkü cümle ve paragraf soruları sözcüğün bağlamdaki anlamını doğru okumaya dayanır. Çözify'ın KPSS Türkçe haritası da Sözcükte Anlam bölümüyle açılır ve duraklar sırayla açılır: her durak, önceki durağın testi geçilince açılır. Dil bilgisi ve yazım tekrarlarını ise ilk haftadan itibaren kısa bloklar hâlinde araya koymak iyi olur.

KPSS'de en çok hangi Türkçe konusu sorulur?

ÖSYM'nin yayımladığı eski kitapçıklardaki sözel sorular sayıldığında en kalabalık grup paragraf sorularıdır; paragrafta anlam ve paragrafın yapısı birlikte ilk sırada gelir. Sözcükte anlam ve cümlede anlam soruları eklendiğinde anlam bilgisi, sayılan soruların yaklaşık üçte ikisine ulaşır. Dil bilgisi başlıkları içinde en sık görüleni ise anlatım bozukluklarıdır.

Lisans ve Ortaöğretim için KPSS Türkçe içeriği ayrı mı?

Hayır. Genel Yetenek kapsamı ÖSYM'nin üç kılavuzunda da aynı yazılır ve Çözify'da üç düzeyin adayı için tek bir Türkçe haritası vardır. Düzeye göre ayrı içerik yoktur; her durağın testinde kolay, orta ve zor sorular bir aradadır.

Çözify'daki KPSS Türkçe, TYT Türkçe ile aynı içerik mi?

Hayır. Çözify'da KPSS Türkçe durakları TYT ya da LGS Türkçe içeriğinden uyarlanmadı; anlatım, kart ve sorular KPSS için ayrı yazıldı. Soru kalıpları KPSS'nin çıkmış sorularından örnek alınır ve soru kökünde ÖSYM'nin bu sorularda kullandığı terimler tercih edilir. Çıkmış soruların metni ise hiçbir durağa kopyalanmaz.

KPSS tarafındaki öteki dersler

Türkçe dışında KPSS tarafında 4 ders daha var; her birinin bölüm listesi ve durak sayısı kendi sayfasında yazılıdır.

• KPSS hazırlık uygulaması
• Çözify nedir
• Sık sorulan sorular