KPSS Vatandaşlık Konuları ve Temel Yurttaşlık Bilgisi
KPSS Vatandaşlık, kılavuzda Genel Kültür testinin Temel Yurttaşlık Bilgisi başlığı olarak geçer ve testteki soruların yaklaşık yüzde 15'ini oluşturur. Bu pay hukuk başlangıcı, anayasa ve insan hakları hukuku ile idare arasında yaklaşık yüzde 5'er olarak paylaşılır. Çözify'daki Vatandaşlık haritası bugün 1 bölüm ve 12 duraktan oluşur; durakların toplamında 180 soru ile 120 kart vardır. İlk bölüm Hukukun Temel Kavramları'dır ve hukuk kuralının niteliklerinden kişiler, aile, eşya ve borçlar hukukuna kadar hukuk başlangıcının temel kavramlarını kurar. Durakların birincil kaynağı güncel mevzuat metnidir.
KPSS Vatandaşlık bölümleri
Vatandaşlık haritasının açılmış bölümleri, durak sayılarıyla birlikte aşağıdaki tabloda görünür. Hukukun Temel Kavramları bölümü sosyal düzen kuralları ile yaptırım türlerinden başlar; hukukun kaynakları ve uygulanması, normlar hiyerarşisi, kamu hukuku ile özel hukuk ayrımı, iyiniyet ve ispat yükü üzerinden ilerler. Bölümün ikinci yarısı gerçek kişileri, kişilik ve ehliyeti, hısımlık ile yerleşim yerini, dernek ve vakıf gibi tüzel kişileri, ardından aile, eşya ve borçlar hukukunu işler. Bölümün kapsamı geniş olduğu için çok sayıda kısa durağa bölündü.
| Bölüm | Durak |
|---|---|
| Hukukun Temel Kavramları | 12 |
Vatandaşlık dersine nasıl çalışılır?
hukuk kuralını yaptırımından tanı
Hukuk başlangıcı, bir kuralı hukuk kuralı yapan özelliği sorarak açılır. Din, ahlak, görgü ve örf ve âdet kurallarını hukuk kuralıyla yan yana yaz ve farkı yaptırımda ara: öteki kuralların yaptırımı manevidir, hukuk kuralınınki ise devlet gücüyle zorla uygulanabilen maddi bir yaptırımdır. Yaptırım türlerini, yani ceza, cebrî icra, tazminat, hükümsüzlük ve iptali, birer örnek durumla eşleştir. Mahkeme kararına rağmen evi boşaltmayan kiracının devlet gücüyle çıkarılması cebrî icraya bir örnektir.
normlar hiyerarşisini basamak basamak çiz
Normlar hiyerarşisi, mevzuat değişikliklerinden en çok etkilenen Vatandaşlık konusudur; eski kitapçıklarda bugün değişmiş hükme dayanan soruların en kalabalık grubu buradadır. Basamakları yukarıdan aşağı bir merdiven gibi çiz: Anayasa, kanunlar ile milletlerarası antlaşmalar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yönetmelikler ve genelgeler. Her basamağın yanına onu kimin çıkardığını ve hangi organın denetlediğini yaz. Alt basamağın üsttekine aykırı olamayacağı kuralı bu konunun temelidir.
ehliyet kademelerini tabloya dök
Kişiler hukukunun temel ayrımı, hak ehliyeti ile fiil ehliyetidir. Hak ehliyeti her insanda vardır; fiil ehliyeti için ise ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamak birlikte aranır. Erginliğin on sekiz yaşı doldurmakla ya da evlenmeyle kazanıldığını, on beş yaşını dolduran küçüğün mahkeme kararıyla ergin kılınabileceğini bir tabloya yaz. Ayırt etme gücü olan küçük ve kısıtlıların hangi işlemleri yasal temsilcinin rızası olmadan yapabildiğini aynı tabloda ayrı bir satırda tut.
eski sorularda değişen hükümlere dikkat et
Vatandaşlık doğrudan mevzuata dayanan bir başlıktır ve mevzuat değiştikçe eski doğru cevaplar geçerliliğini yitirebilir. ÖSYM'nin yayımladığı kitapçıklardaki Vatandaşlık sorularının yaklaşık altıda biri bugün değişmiş hükümlere dayanır ve bunların çoğu 2017 Anayasa değişikliğinden etkilenmiştir. Örneğin bu değişiklik tüzük ve kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisini kaldırdı. Eski bir soru bankasıyla çalışıyorsan cevabın hâlâ geçerli olup olmadığını güncel metinden kontrol et.
Çözify Vatandaşlık dersinde ne sunuyor?
Vatandaşlık dersinde Çözify 12 durak, 180 soru ve 120 kart sunar. Her durak bir hukuk konusunu üç kısa parçada anlatır, kartlarla terimleri tekrar ettirir ve sonunda boşluk, doğru yanlış ve çoktan seçmeli sorulardan kurulu bir testle kapanır. Birincil kaynak mevzuat.gov.tr'deki güncel Anayasa ve kanun metinleridir; ders kitapları kavram ve terim için kullanılır, kitapla mevzuat çeliştiğinde mevzuat esas alınır. Her cevaptan sonra açıklamayı tek dokunuşla açabilirsin. Öğretmenlik hedefini seçen adayın günlük planına Vatandaşlık girmez; plan yalnız MEB AGS'nin Sözel Yetenek, Sayısal Yetenek, Tarih ve Türkiye Coğrafyası alt testlerine karşılık gelen dersleri tartar. Anayasa, AGS'de eğitim mevzuatıyla birlikte Mevzuat alt testinde yer alır.
Vatandaşlık hakkında sık sorulanlar
KPSS vatandaşlık konuları nelerdir?
Kılavuz KPSS vatandaşlık konularını Temel Yurttaşlık Bilgisi adıyla üç başlıkta toplar: hukuk başlangıcı, anayasa ve insan hakları hukuku, idare. Çalışma kaynaklarında bu başlıklar genellikle şu konulara ayrılır: hukukun temel kavramları, devlet, anayasa ve anayasa tarihi, temel hak ve ödevler, yasama, yürütme, yargı ve idare. Hukukun temel kavramları kişiler, aile, eşya ve borçlar hukukunun temel bilgilerini de içerir.
KPSS'de vatandaşlık kaç soru?
ÖSYM kılavuzu Vatandaşlık için kesin bir soru sayısı vermez; Temel Yurttaşlık Bilgisinin Genel Kültür testindeki yaklaşık ağırlığını yüzde 15 olarak yazar. Bu oran hukuk başlangıcı, anayasa ve idare arasında yaklaşık eşit dağılır. Payı Tarih ve Coğrafya'dan küçük olsa da kavramları belirgin olduğu için düzenli tekrarla iyi oturan bir başlıktır.
KPSS vatandaşlığa hangi konudan başlanır?
KPSS Vatandaşlık'a hukukun temel kavramlarından başlamak, anayasa ve idare konularında kullanılan dili önceden kurar. Hukuk kuralı, yaptırım, normlar hiyerarşisi ve ehliyet gibi kavramlar oturmadan yasama, yürütme ve yargı soruları ezbere döner. Çözify'ın KPSS Vatandaşlık haritası da Hukukun Temel Kavramları bölümüyle açılır.
Eski vatandaşlık soruları neden yanıltabilir?
Vatandaşlık soruları mevzuata dayanır ve mevzuat değişince eski bir sorunun doğru cevabı bugün yanlış olabilir. ÖSYM'nin yayımladığı kitapçıklarda değişmiş hükme dayanan soruların büyük kısmı 2017 Anayasa değişikliğiyle ilgilidir; normlar hiyerarşisi ve yürütme konuları bundan en çok etkilenenlerdir. Eski bir soruyu çözerken cevabı güncel Anayasa ve kanun metniyle karşılaştırmak gerekir.
Anayasalar KPSS'de Tarih konusu mu, Vatandaşlık konusu mu?
Anayasalar iki derste farklı yüzleriyle karşına çıkar. Çözify'ın ders haritalarında anayasaların hukuki içeriği, yani kabul usulü, hükümet sistemi, organlar, hak ve özgürlük düzeni ile değişiklik usulü Vatandaşlık'a; metnin doğduğu siyasi ve tarihî koşullar, dönemin olayları ve aktörleri KPSS Tarih'e ayrılmıştır. Bugün açık olan bölümlerde anayasaları konu alan bir durak yoktur.
KPSS tarafındaki öteki dersler
Vatandaşlık dışında KPSS tarafında 4 ders daha var; her birinin bölüm listesi ve durak sayısı kendi sayfasında yazılıdır.
App Store ve Google Play'de ücretsiz.